Działania wychowawczo-profilaktyczne w szkole i placówce

Co zrobić, by właściwie wpływać na rozwój uczniów i być dobrym wychowawcą? Jak realizować zadania wychowawczo-profilaktyczne na lekcjach przedmiotowych i godzinach wychowawczych? Gdzie szukać rekomendacji w zakresie skutecznej profilaktyki w szkole?

Te i inne pytania nauczyciele zadają sobie na co dzień, nie tylko w związku z początkiem nowego semestru czy roku szkolnego. Wychodząc im naprzeciw, przypominamy o publikacji „Profilaktyka w szkole. Stan i rekomendacje dla systemu oddziaływań profilaktycznych w Polsce” pod redakcją Roberta Porzaka. Może ona być pomocna podczas kolejnej diagnozy szkolnych potrzeb oraz monitorowania działań podejmowanych w ramach programu wychowawczo-profilaktycznego.

Zapraszamy do zapoznania się z wybranymi wnioskami zawartymi w trzeciej części opracowania.

  • Zajęcia profilaktyczne prowadzone wśród uczniów w wieku 7–9 lat przyczyniają się do wzrostu zachowań pożądanych.
  • Działania profilaktyczne wymagają koncentracji na wspieraniu uczniów w radzeniu sobie z obciążeniami edukacyjnymi, rozwijaniu pozytywnej samooceny i kształtowaniu prawidłowych relacji rówieśniczych.
  • We wzmacnianie zachowań pozytywnych powinni być angażowani rodzice.
  • Wśród uczniów w wieku 10–13 lat zwiększa się częstotliwość zachowań ryzykowanych, dlatego w tej grupie szczególnie zaleca się rozszerzenie działań o realizację programów rekomendowanych.
  • Specjaliści szkolni oraz pozaszkolni, profesjonalnie przygotowani do prowadzenia zajęć profilaktycznych, swoimi działaniami w istotny sposób przyczyniają się do obniżenia spożycia alkoholu przez uczniów oraz wpływają na występowanie zachowań pożądanych wśród uczniów.
  • Uczniowie w wieku 14–16 lat częściej stosują różnego rodzaju substancje psychoaktywne, zazwyczaj sięgają po alkohol.
  • W tej grupie wiekowej wzrasta ilość zachowań ryzykownych, występują także zachowania agresywne i przemocowe.
  • Dobre rezultaty, także w zakresie zmniejszania ryzyka palenia tytoniu, dają dostosowane do potrzeb uczniów tematyczne godziny wychowawcze.
  • Badania młodzieży w wieku 17–19 lat wskazują na wzrost zażywania różnego rodzaju substancji psychoaktywnych, na podobnym poziomie utrzymuje się występowanie zachowań agresywnych i przemocowych. Uczestnicy programów rekomendowanych rzadziej spożywają alkohol.
  • Szczególnie dla młodzieży licealnej oddziaływania profilaktyczne nauczycieli są istotnym czynnikiem zmniejszający negatywny wpływ rówieśników czy środowiska rodzinnego.
  • Wśród uczniów technikum i zasadniczych szkół zawodowych najskuteczniejsze w swoich oddziaływaniach są rekomendowane programy profilaktyczne.
  • Uczniowie potrzebują umiejętności konstruktywnego radzenia sobie ze stresem oraz zarządzania emocjami, aby zmniejszyć ilość występowania zachowań ryzykownych.
  • Uczniowie ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi według badań znacznie częściej niż ich rówieśnicy są ofiarami przemocy.
  • Wyniki badań wskazują nasilenie występowania przemocy relacyjnej, manifestującej się przez izolowanie czy manipulowanie relacjami w grupie.
  • W zakresie redukcji przemocy rówieśniczej działania powinny koncentrować się poza indywidualną pracą z ofiarami i sprawcami, także na prowadzeniu działań względem biernych obserwatorów przemocy.
  • Tematyczne godziny wychowawcze realizowane w kolejnych latach są działaniami sprzyjającymi aktywizowaniu uczniów i istotnie zmniejszają ilość kompulsywnych zachowań agresywnych czy sięganie przez uczniów po używki.
  • Potrzebne jest profesjonalne przygotowanie nauczycieli w zakresie prowadzenia krótkoterminowych, prostych form w wymagających tego zakresach oddziaływań profilaktycznych.
  • Badania potwierdzają pozytywny wpływ wieloletnich programów profilaktycznych realizowanych podczas częstych spotkań z uczniami (ok. 10–30 godzin w ciągu roku szkolnego) – oddziałują na ich zachowanie i jakość budowanych relacji z rówieśnikami oraz rodzicami.

Ostatnia aktualizacja: 11 marca 2019

Idź do góry