Przywództwo PO KL

Przywództwo PO KL

5 grudnia 2017

Raporty PO KL

5 grudnia 2017

Przywództwo – Informacje o projekcie PO KL

Przywództwo edukacyjne – kształcenie i doskonalenie dyrektorów szkół i placówek.

Coraz większe oczekiwania wobec systemów edukacji, pojawiające się w kontekście olbrzymich wyzwań przed jakimi staje współczesny człowiek w codziennym życiu i na rynku pracy skutkują tym, że w XXI wieku na całym świecie podejmuje się intensywne próby reformowania oświaty.

Jako kluczowa jawi się tutaj rola dyrektora – przywódcy – menedżera i lidera społeczności szkolnej. To od jego kompetencji – konkretnych umiejętności opartych na zestawie określonych wartości – zależy powodzenie wszystkich działań związanych z szeroko rozumianym rozwojem szkoły/placówki.

W procesie zachodzących w systemie edukacyjnym zmian potrzebna jest przemyślana i efektywna strategia podnoszenia kompetencji przywódczych osób zarządzających szkołami i wspomagania ich w dostosowania się do nowych warunków pracy. Wypracowanie takiej strategii wiąże się z potrzebą stworzenia warunków umożliwiających rozwój zawodowy a także wzrostu świadomości personelu szkolnego, że jego rola jest kluczowa, zarówno w zakresie poprawy wyników nauczania jak i jakości pracy szkoły. Dlatego tak ważne jest funkcjonowanie efektywnego systemu kształcenia i doskonalenia kompetencji w zakresie zarządzania dla kadry kierowniczej szkół/ placówek.

W ramach projektu „Przywództwo i zarządzanie w oświacie – opracowanie i wdrożenie systemu kształcenia i doskonalenia dyrektorów szkół/placówek” realizowanego w latach 2013-2015 przez Ośrodek Rozwoju Edukacji i Uniwersytet Jagielloński i współfinansowanego ze środków EFS opracowano zbiór uniwersalnych wartości, leżących u podstaw budowania wybranych kompetencji. Wyodrębniono także 6 umownych obszarów, w których dyrektorzy – przywódcy powinni nabywać wiedzę i rozwijać umiejętności – aby sprostać wyzwaniom jakie stawia przed nimi prowadzenie szkoły XXI wieku.

Głównym celem projektu było wzmocnienie systemu zarządzania oświatą poprzez wypracowanie rozwiązań w zakresie kształcenia, rozwoju i wsparcia kadry kierowniczej szkół/placówek.

Wypracowano w nim, przetestowano i poddano weryfikacji założenia do zmiany systemu kształcenia, doskonalenia i rozwoju dyrektorów szkół by dostarczać dyrektorom takich wiadomości i doświadczeń, które pomogą w osiąganiu coraz to nowych, wyższych etapów rozwoju szkół/ placówek, którymi zarządzają.

Wypracowane rozwiązania przyczynią się kształtowania systemu edukacji w oparciu o dynamiczną kulturę organizacji uczącej się, wyposażonej w umiejętności podejmowania decyzji na podstawie konkretnych danych i dążącej do marginalizowania modelu szkoły jako miejsca przekazywania wiedzy jako produktu.

W projekcie podjęto szereg działań:

A. Opracowano modele:

  1. Przygotowania osób do pełnienia funkcji kierowniczych w oświacie,
  2. Rozwoju dyrektorów szkół / placówek pełniących swoje funkcje dłużej niż 1 kadencję,
  3. Wsparcia dyrektorów szkół/placówek rozpoczynających pracę na tym stanowisku.

Poza modelami kształcenia i doskonalenia, eksperci opracowali założenia programowe i materiały dydaktyczne do przygotowania, wsparcia i rozwoju kadry kierowniczej w zakresie siedmiu obszarów niezbędnych w efektywnym zarządzaniu szkołą/placówką:

  • przywództwo w szkole/placówce,
  • zarządzanie jakością kształcenia,
  • polityka oświatowa – dyrektor jako lider w środowisku,
  • zarządzanie zasobami ludzkimi,
  • zarządzanie strategiczne w kontekście społecznym, prawnym i ekonomicznym,
  • zarządzaniem własnym rozwojem zawodowym,

B. Powstałe w projekcie założenia i materiały podlegały weryfikacji w trakcie szkoleń:

  1. Dla ponad 100 kandydatów dla dyrektorów – w Krakowie , w okresie lipiec 2014- luty 2015,
  2. Dla 800 dyrektorów początkujących i z długim stażem, w 5 miastach w Polsce, w okresie grudzień 2014- marzec 2015.

Szkolenia odbywały się w formie 3-6 dniowych zjazdów stacjonarnych, którym towarzyszyły kurs on-line i coaching.

C. Oprócz szkoleń odbywały się spotkania informacyjne dla dyrektorów szkół (połączone z prezentacją zmian w prawie oświatowych), seminaria i konferencje dla pracowników systemu doskonalenia oraz organów prowadzących, konsultacje on-line opracowanych materiałów.

D. Podsumowaniem prac koncepcyjnych była Konferencja Przywództwa Edukacyjnego (Kraków, 8-11 kwietnia 2015 roku) zakończona przyjęciem Krakowskiej Deklaracji Przywództwa Edukacyjnego oraz opracowanie rekomendacji:

  • Dla zmian w systemie kształcenia i doskonalenia kadry kierowniczej szkół i placówek,
  • Dla zmiany planu i programu kursu kwalifikacyjnego z zakresu zarządzania oświata.

E. Powstałe w projekcie opracowania i materiały są publikowane na stronach internetowych projektu, niektóre z nich zostały wydrukowane i przesłane do przedszkoli, szkół i placówek doskonalenia nauczycieli.

W prace projektowe zaangażowanych było kilkudziesięciu ekspertów:

  • w obszarze przywództwo edukacyjne w szkole i placówce: prof. dr hab. Joanna Madalińska- Michalak, dr hab. Jacek Pyżalski, dr hab. Jerzy Rosiński, dr Jakub Kołodziejczyk, mgr Joanna Jasiak, mgr Jarosław Durszewicz, mgr Jarosław Kordziński, mgr Jacek Rudnik, mgr Piotr Tałan;
  • w obszarze przywództwo dla uczenia się i rozwoju indywidualnego: dr hab. Roman Batko, dr Jacek Strzemieczny, mgr Beata Domerecka, mgr Marzena Siejewicz, mgr Magdalena Swat-Pawlicka, mgr Beata Szynalska-Skarżyńska, mgr mgr Jarosław Haładuda, mgr Witold Kołodziejczyk;
  • polityka oświatowa – dyrektor jako lider w środowisku: prof. dr hab. Maria Mendel, dr Monika Kaczmarek-Śliwińska, dr Agnieszka Szczudlińska-Kanoś, dr Krzysztof Stachura, mgr Dorota Obidniak, mgr Monika Sztolpa, mgr Przemysław Wantuch, mgr Wiesław Włodarski;
  • zarządzanie ludźmi: prof. dr hab. Grażyna Bartkowiak, dr Roksana Ulatowska, dr Wiesław Poleszak, mgr Agata Ludwa, mgr Barbara Łatka, mgr Elżbieta Walkowiak, mgr Marek Grondas, mgr Tomasz Kołodziejczyk, mgr Andrzej Pery.
  • zarządzanie strategiczne w kontekście prawnym, społecznym i finansowym: dr hab. Grzegorz Baran, dr Antoni Jeżowski, dr Rafał Otręba, mgr Aleksandra Mikulska, mgr Krzysztof Bednarek, mgr Janusz Gancarczyk, mgr Krzysztof Grynienko, mgr Szymon Więsław;
  • zarządzanie własnym rozwojem zawodowym: dr hab. Jan Fazlagić, dr Krystyna Golonka, dr Anna Dyląg, mgr Katarzyna Czayka- Chełmińska, mgr Kamila Lachowicz, mgr Maria Makowska, mgr Ewa Stoecker.

Liderem merytorycznym projektu był dr hab. Grzegorz Mazurkiewicz, we współtworzenie wszystkich obszarów zaangażowani byli : dr Danuta Elsner, dr Beata Jałocha, dr Joanna Kołodziejczyk, dr Marta Shaw, mgr Agnieszka Arkusińska, mgr Kinga Baranowska, mgr Justyna Franczak, mgr Anna Gołygowska, mgr Dorota Kulesza, mgr Laura Piotrowska, mgr Janina Stojak, mgr Jarosław Pietrzak, mgr Ryszard Sikora, mgr Maciej Śliwa.

Koordynatorami merytorycznymi projektu byli: dr Roman Dorczak (Uniwersytet Jagielloński), mgr Emilia Rumak – do VII 2014 r. (Ośrodek Rozwoju Edukacji), mgr Andrzej Jasiński – od X 2014 r. (Ośrodek Rozwoju Edukacji).

Data dodania: 2015-11-13 [pdf. 196.98 kB]

Zapraszamy do korzystania z materiałów powstałych w projekcie- zostały one umieszczone na tej stronie, w zakładce: Materiały do pobrania.

Zaktualizowano: 13 listopada 2015
5 grudnia 2017

Ujednolicone wersje niektórych aktów prawa oświatowego

  • Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych.
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół.
  • Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli.
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 29 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji oraz sposobu przeprowadzania konkursów, turniejów i olimpiad
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach.
  • Dekret z dnia 7 lipca 1945 r. o odtworzeniu dyplomów i świadectw z ukończenia nauki.
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów egzaminów w szkołach publicznych (cześć dotycząca
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 października 2009 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego.
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 8 listopada 2001 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 9 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków prowadzenia działalności innowacyjnej i eksperymentalnej przez publiczne szkoły i placówki.
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach.
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 20 grudnia 2003 r. w sprawie akredytacji placówek i ośrodków prowadzących kształcenie ustawiczne w formach pozaszkolnych.
  • Ustawa z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży.
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 grudnia 2002 r. w sprawie ramowego statutu publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym publicznej poradni specjalistycznej.
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół.
  • 12 października 2015

    Przywództwo: Modele i programy wsparcia

    Modele kształcenia i doskonalenia kadry kierowniczej

    Kurs kwalifikacyjny dla kadry kierowniczej oświaty Doskonalenie dyrektorów I kadencji Doskonalenie doświadczonych dyrektorów

    Programy doskonalenia

    Koncepcja pracy szkoły. Program doskonalenia (8 godzin) Rozwój zawodowy nauczyciela. Program doskonalenia (12 godzin) Strategia rozwoju szkoły. Program doskonalenia (22 godziny) Szkoła w środowisku lokalnym. Program doskonalenia (8 godzin) Szkoła w środowisku lokalnym. Program doskonalenia (12 godzin) Zarządzanie jakością kształcenia. Program doskonalenia (8 godzin) Zarządzanie jakością kształcenia. Program doskonalenia (21 godzin) Zarządzanie jakością kształcenia. Program doskonalenia (12 godzin) Zarządzanie poprzez wartości. Program doskonalenia (8 godzin) Zarządzanie zasobami ludzkimi. Program doskonalenia (21 godzin)

    Model coachingu dla dyrektorów szkół i placówek

    Model coachingu dla dyrektorów szkół i placówek oświatowych Podręcznik: Prowadzenie procesu coachingowego, cz. 1 Podręcznik: Prowadzenie procesu coachingowego, cz. 2 Zestaw narzędzi do przeprowadzenia superwizji modelu coachingu dla dyrektorów szkół i placówek oświatowych
    12 października 2015

    Przywództwo: Publikacje inne

    Rola dyrektora jako lidera w środowisku Rozwój zawodowy dyrektora szkoły w kontekście przywództwa edukacyjnego Koncepcja zarządzania dyskretnego jako propozycja stylu kierowania zespołem nauczycielskim przez dyrektora szkoły Wszystko zależy od tego kim jesteś - zarządzanie rozwojem własnym dyrektora szkoły FOLDER: Doskonalenie kadry zarządzającej Przywództwo i zarządzanie w oświacie – opracowanie i wdrożenie systemu kształcenia i doskonalenia dyrektorów szkół/placówek Krakowska Deklaracja Przywództwa Edukacyjnego
    7 kwietnia 2014

    Biblioteczka dyrektora szkoły/placówki − Inne aspekty zarządzania szkołą/placówka

    W drodze do przywództwa edukacyjnego. Wybór materiałów z projektu.
    Wybór i opracowanie: Alicja Kapcia, Małgorzata Wojnarowska.

    „Szybkie tempo zmian technologicznych i społecznych wymaga od kadry zarządzającej nowego spojrzenia na kulturę organizacyjną szkoły/placówki jako organizacji uczącej się. Publikacja, bazując przede wszystkim na materiałach wypracowanych w ramach projektu Przywództwo i zarządzanie w oświacie – system kształcenia i doskonalenia dyrektorów szkół/placówek jest uzupełniona o inne opracowania, krótkie komentarze dotyczące możliwości wykorzystania poszczególnych tekstów i ćwiczeń. Materiały mogą służyć kadrze zarządzającej i szkolnym liderom do samokształcenia, refleksji nad własną drogą zawodową i rozwijania umiejętności przywódczych. Wiele z nich dyrektor może także wykorzystywać do doskonalenia pracy zespołów nauczycielskich i członków rady pedagogicznej w swojej szkole/placówce – do wspólnego uczenia się, rozwiązywania problemów, dyskusji, rozmów coachingowych itp. Część tych materiałów ma charakter uniwersalny i mogą być przydatne każdemu nauczycielowi, któremu zależy na osobistym i zawodowym rozwoju.”

    W drodze do przywództwa edukacyjnego

    Marcin Popławski, Kontrola zarządcza w oświacie

    „Kontrola zarządcza pojawiła się w miejsce znanej od kilku lat kontroli finansowej i została utożsamiona w JST i szkołach z kontrolą finansową lub kontrolą wewnętrzną. Pojęcie kontroli zarządczej zostało przyjęte do nowej Ustawy o finansach publicznych. W źródłowej literaturze na temat zarządzania (por. R. Anthony: 1965) kontrola zarządcza funkcjonuje jako termin management control lub management control systems (MCS) i jest definiowana jako proces zorientowany na weryfikowanie postępu w realizacji zaplanowanych celów,  skuteczność i efektywność organizacji podczas szacowania zasobów, kosztów i dochodów.”
     
     

    Stanisław Szelewa, Samorząd terytorialny a dyrektorzy szkół

    „Celem głównym badań było określenie przedmiotu i właściwości kontaktów między samorządowymi organami prowadzącymi szkoły publiczne w ocenie obu stron. W szczególności badaniami została objęta następująca tematyka:

    – autonomia dyrektora w zakresie dysponowania środkami finansowymi;
    – ocena pracy dyrektora;
    – sposób wyboru dyrektora szkoły;
    – pensum dyrektora i kadry kierowniczej szkoły;
    – systemy wynagradzania dyrektorów:
    – komunikacja w relacji organ prowadzący-dyrektor szkoły:
    – udział dyrektorów szkół w procesie podejmowania decyzji dotyczących polityki oświatowej samorządu.”

    Raport: Samorząd terytorialny a dyrektorzy szkół

     

    Beata Ciężka, Planowanie ewaluacji wewnętrznej w szkole (placówce) wraz z przykładami projektów ewaluacji

    „Ewaluacja wewnętrzna w szkole (placówce) powinna być elementem codziennej praktyki szkolnej i dostarczać informacji, które pomogą dyrektorowi i nauczycielom podejmować słuszne i uzasadnione decyzje odnośnie do swojej pracy oraz działalności całej placówki”.
     
     
     
     
     

    Jacek Jagielski, Ekspertyza prawna dot. niektórych problemów nadzoru pedagogicznego, a w szczególności relacji tego nadzoru z innymi postaciami nadzoru oraz form sprawowania nadzoru pedagogicznego

    „Przedmiotem ekspertyzy jest problematyka nadzoru pedagogicznego generalnie zasygnalizowana w tytule, a bardziej precyzyjnie przedstawiona do rozważenia w postaci następujących zagadnień:

    1. Analiza zależności między nadzorem pedagogicznym sprawowanym przez organ nadzoru pedagogicznego a nadzorem w rozumieniu prawa administracyjnego;
    2. Analiza zadań z zakresu nadzoru pedagogicznego sprawowanego przez Kuratora Oświaty jako organu nadzoru pedagogicznego;
    3. Wskazanie odpowiedzi na pytania:
    a) kto może sprawować nadzór pedagogiczny?
    b) czy nadzór pedagogiczny może sprawować jednostka państwowa nie wchodząca w skład administracji rządowej?
    c) czy jednostka, o której mowa w pkt b może wykonywać kompetencje władcze wobec szkoły prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego (a także wobec jednostki samorządu terytorialnego jako organu prowadzącego tę szkołę – vide art. 78n ust. 2, art. 78o ust. 1 projektu zmian w ustawie „systemie oświaty”)”.

    Ekspertyza prawna dot. niektórych problemów nadzoru pedagogicznego, a w szczególności relacji tego nadzoru z innymi postaciami nadzoru oraz form sprawowania nadzoru pedagogicznego

     

    Henryk Mizerek, Ewaluacja w szkole. Od czego zacząć?
     
    „Zbudowanie efektywnie działającego systemu „wewnętrznej” ewaluacji działalności własnej placówki to zadanie, przed którym staje obecnie każdy dyrektor szkoły. Jego realizacja wymagać będzie dużego wysiłku intelektualnego i organizacyjnego.
    Trzeba będzie również pokonać istniejącą barierę mentalną, która powoduje, iż samo brzmienie słowa ewaluacja wywołuje u wielu ludzi przedziwne reakcje obronne – z somatycznymi włącznie. Niemniej, po spełnieniu kilku warunków, zadanie nie jest wcale tak trudne, jak by się mogło w pierwszej chwili wydawać. Diabeł nie jest tak straszny, jak go (tu i owdzie) malują.”
     
     

    Stefan Wlazło, Ewaluacja – świat wewnętrznych wartości szkoły
     
    „Ustalmy naszą koncepcję pedagogicznego oddziaływania na naszych uczniów, określmy, jakie są marzenia o naszych absolwentach, i uczyńmy z naszej koncepcji rodzaj „filtru” wobec wymagań. Istotne są ustalenia, w których wymaganiach chcemy być bardzo dobrzy, a może nawet świetni, a w których wystarczy nam poziom podstawowy. Przyzwoite działania w wyselekcjonowanych przez nas wymaganiach będą mocną podstawą do tworzenia naszej tradycji działania edukacyjnego szkoły, tradycji rozpoznawanej i uznanej przez naszych uczniów, ich rodziców i całe środowisko.”
     
     

    Marzena Kędra, Włączanie rodziców w edukację dzieci.
    „Rodzice posiadają bardzo szerokie kompetencje, a także ustawową odrębność i niezależność od dyrekcji oraz grona pedagogicznego. Możliwości rodziców zostały tak określone, aby wzmocnić ich pozycję w polskiej szkole i potraktować tę grupę jako partnera
    w rozwiązywaniu problemów.”
     
     
     
     

    Ewa Puchała, Szkoła jako wspólnota osób.

    „W zrozumieniu życia, w jakie chcielibyśmy wprowadzić dzieci nam powierzone, mogą pomóc takie lub inne teorie. Ale refleksja musi być własna, bo przecież chodzi o wychowanie, jakie sami realizujemy. Pytanie, jak mamy traktować powierzone nam dzieci, jest punktem wyjścia do naszych analiz. Odpowiedź każdy musi sobie sam uświadomić, aby jego wychowawcze bycie z dzieckiem było jego własnym ustosunkowaniem się do dziecka, a nie realizowaniem cudzego programu. Kontakty z innymi, zwłaszcza te nasycone intencjami wychowawczymi, są osobistymi kontaktami osób i nie mogą być ograniczone do pełnienia pewnych ról czy funkcji.
    Nie będziemy więc skłaniać nikogo do tego, aby zrezygnował ze swego rozumu i woli i przestawił się na kierowanie uczniami wedle czyichś instrukcji. Ktoś taki byłby dla uczniów rzecznikiem obcych wymagań – instruktorem, zwierzchnikiem, ale nie kimś, kto w bycie z nimi angażuje się osobiście. Pragniemy podkreślić, że każdy z nauczycieli jest odpowiedzialny za swoje relacje z uczniami, własny rozwój, realizowany system wartości i cele wychowawcze”.
     

    red. G. Mazurkiewicz, A. Gocłowska, Jakość edukacji. Dane i wnioski z ewaluacji zewnętrznych prowadzonych w latach 2012- 2013.
     
    „Wybór danych, które zostały poddane analizie i stanowią podstawę wnioskowania o poziomie spełniania danego wymagania w badanym zakresie, jest autonomiczną decyzją autorów tych analiz. Niemniej spełniają one część założonych celów w modernizowanym systemie nadzoru pedagogicznego. Dostarczają bowiem informacji o systemie oświaty ułatwiających prowadzenie polityki edukacyjnej w Polsce zarówno na poziomie lokalnym, regionalnym, jak i krajowym, a przez sformułowane wnioski i przykłady dobrej praktyki mogą z powodzeniem służyć wspomaganiu szkół w osiąganiu najwyższej jakości ich pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej”.
     

    Danuta Grzonkowska, Jolanta Misztal, Jolanta Wieczorek-Wilińska, Zbigniew Żuchowski, Monitorowanie wdrażania podstawy programowej kształcenia ogólnego na II, III, IV etapie edukacyjnym. 

    „Prezentowana publikacja stanowi odpowiedź na potrzeby współczesnych szkół. Reforma programowa systemu edukacji wyznaczyła nauczycielowi i szkole nowe zadania. Okazała się zmianą, która wymaga modyfikacji działań pedagogicznych. Zarówno Ustawa o systemie oświaty, jak i Rozporządzenie w sprawie nadzoru pedagogicznego jednoznacznie wskazują, iż podstawowym obowiązkiem nauczyciela jest wdrażanie podstawy programowej, a co za tym idzie – monitorowanie własnych działań w tym zakresie. Przekonanie to stało się dla nas inspiracją do opracowania niniejszego poradnika.
    Celem poradnika jest wsparcie nauczycieli i dyrektorów w procesie monitorowania wdrażania podstawy programowej. Staraliśmy się wskazać aspekty prawne, istotę i rolę monitorowania w systemie edukacji. Przyjrzeliśmy się rożnym aspektom monitorowania realizacji podstawy programowej, przede wszystkim z perspektywy rozwoju ucznia. Proponujemy także rozwiązania organizacyjne procesu monitowania. Podjęliśmy próbę wskazania źródeł informacji na temat realizacji podstawy programowej oraz proponujemy narzędzia monitorowania w przekonaniu, że staną się one inspiracją dla nauczycieli i dyrektorów do tworzenia własnych propozycji. W poradniku zastanawiamy się również nad możliwością wykorzystania wyników monitorowania realizacji podstawy programowej w pracy nauczycieli i szkoły”. 

    Małgorzata Lipska, Monitorowanie podstawy programowej kształcenia ogólnego w praktyce szkolnej.

    Myślę, że od odpowiedzi na zasadnicze pytanie, dlaczego od pewnego czasu w edukacji pojawił nam się problem monitorowania podstawy programowej? Czy to kolejny wymóg biurokratyczny, który tylko utrudnia życie dyrektorom i nauczycielom? Czy raczej konieczność wymuszona wymaganiami administracji oświatowej? A może potrzeba refleksyjnego spojrzenia na proces dydaktyczny, który mimo autonomii w jego tworzeniu podlega ograniczeniom wyznaczonym podstawą programową?
    A może tak nam nakazują nauczycielska logika i rozsądek?
    Rozwiązania prezentowane w niniejszej publikacji powstały na bazie własnych doświadczeń nabytych podczas pracy nad materiałami metodycznymi dostosowanymi do podstawy programowej oraz jako efekt pracy edukatorskiej z radami pedagogicznymi oraz dyrektorami szkół na terenie całego kraju”.

    Monitorowanie podstawy programowej kształcenia ogólnego w praktyce szkolnej 

    Oprac.: Zespół Projektu

    7 kwietnia 2014

    Biblioteczka dyrektora szkoły/placówki − Wybrane badania dot. dyrektorów

     

    Pobierz publikację
    w formacie pdf

    Współpraca szkół z podmiotami Zewnętrznymi, Raport z badania otoczenia instytucjonalnego przedszkoli, szkół podstawowych i gimnazjów, IBE
     
    „Raport stanowi podsumowanie wyników prac badawczych prowadzonych w ramach Zespołu Badań Instytucjonalnych dotyczących współpracy szkół z instytucjami i organizacjami z ich otoczenia, a także społecznością lokalną. Jego celem było zbudowanie mapy otoczenia instytucjonalnego przedszkoli, szkół podstawowych i gimnazjów oraz opisanie i analiza tych relacji: ich charakteru, zakresu, przebiegu oraz oceny. W ramach badania przeprowadzone zostały wywiady indywidualne z: dyrektorami i wskazanymi przez nich pracownikami badanych szkół i przedszkoli, przedstawicielami jednostek samorządu terytorialnego, przedstawicielami organizacji/instytucji współpracującymi z badanymi szkołami, a także zogniskowane wywiady grupowe z przedstawicielami rady rodziców.”

    Pobierz publikację
    w formacie pdf

    Diagnoza zapotrzebowania dyrektorów szkół na wyniki badań i inne informacje przydatne w kierowaniu szkoła, IBE
     
    „Wyniki badania jakościowego pokazały, że zarządzanie szkołą wymaga korzystania z bardzo wielu źródeł informacji – począwszy od informacji zdobywanych drogą formalną od innych instytucji systemu edukacji, poprzez konsultacje z innymi dyrektorami szkół, korzystanie z różnego rodzaju odpłatnych portali informacyjnych i specjalistycznych, skończywszy na samodzielnym poszukiwaniu informacji. Poszukiwanie informacji odbywa się przede wszystkim pod kątem rozwiązywania pojawiających się problemów i reagowania w nowych, nieznanych wcześniej sytuacjach. Zinstytucjonalizowanych form pozyskiwania informacji najczęściej brak.”

    Pobierz publikację
    w formacie pdf

    Raport Eurydice, Kluczowe dane dotyczące nauczycieli i dyrektorów szkół w Europie, 2013 r.
     
    „Kluczowe dane dotyczące nauczycieli i dyrektorów szkół w Europie to publikacja, która jest cennym wkładem do debaty na temat rekrutacji, rozwoju zawodowego oraz warunków pracy nauczycieli i dyrektorów szkół, zarówno na poziomie europejskim, jak i krajowym. W oparciu o dane zebrane przez sieć Eurydice i Eurostat oraz wyniki międzynarodowych badań TALIS, TIMSS i PISA, raport ten przedstawia standaryzowane i porównywalne wskaźniki ilościowe
    i jakościowe. Wskaźniki te oferują szeroki przegląd kluczowych kwestii związanych z zawodem nauczyciela w Europie”.

    Pobierz publikację
    w formacie pdf

    Przemysław Wantuch,  Monitorowanie pracy szkół. Raport z badań.
     
    „Badania, miały na celu doprecyzowanie tych wyznaczników pracy szkoły, które do tej pory umykały uwadze samorządowców. Nie były one najważniejsze, zwłaszcza na etapie ratowania materialnej substancji szkoły, przekształceń szkół, tworzenia sieci, starań o jak najlepsze warunki nauczania. Obecnie kiedy ten etap podstawowy dla funkcjonowania szkół już minął, nadszedł czas, by zastanowić się, gdzie są i jak można uruchomić te jeszcze ukryte możliwości rozwoju”.

     

    Oprac.: Zespół Projektu
    7 kwietnia 2014

    Biblioteczka dyrektora szkoły/placówki − Status dyrektora szkoły

     

    Pobierz publikację
    w formacie pdf

    dr Mateusz Pilich, Analiza statusu prawnego dyrektora szkoły lub placówki jako kierownika samorządowej jednostki organizacyjnej na tle porównawczym Warszawa, październik 2010 ORE

    „Przedmiotem niniejszego opracowania jest wyjaśnienie statusu prawnego dyrektorów szkół (placówek) działających na podstawie ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty jako kierowników samorządowych jednostek organizacyjnych. Pojęcie: „status prawny” jest tutaj rozumiane jako opis sytuacji osób zajmujących stanowiska dyrektorów wspomnianych placówek z punktu widzenia zadań, obowiązków i uprawnień, o których mowa w przepisach obowiązującego prawa. Dokument ma głównie charakter analityczny i sprawozdawczy, tj. przedstawiaaktualny stan regulacji prawnej, przy uwzględnieniu dorobku nauki prawa (administracyjnego, cywilnego oraz pracy) i orzecznictwa sądowego”.

     

    Pobierz publikację
    w formacie pdf

    Prof. zw. dr hab. Jacek Jagielski, Status prawny dyrektora szkoły. Ekspertyza prawna
     
    „Zasadniczym celem ekspertyzy jest rozpoznanie i przedstawienie statusu prawnego dyrektora szkoły (placówki) w świetle obowiązujących regulacji prawnych. Celami szczegółowymi są zaś:
    • ocena i oszacowanie wad i zalet funkcjonujących rozwiązań prawnych w zakresie relacji dyrektora szkoły z organem prowadzącym, ze szczególnym uwzględnieniem jednostek samorządu terytorialnego,
    • wskazanie obszaru możliwych sporów kompetencyjnych pomiędzy różnymi podmiotami, odnoszących się do materii statusu prawnego dyrektora szkoły,
    • rekomendacja zmian w regulacjach prawnych sprzyjających zwiększeniu autonomii i zakresu kompetencji dyrektorów”.

    Pobierz publikację
    w formacie pdf

    Andrzej Pery, Status dyrektora szkoły poradnik dla samorządów i dyrektorów szkół
     
    „Publikacja ta powinna służyć praktycznymi radami także dyrektorom szkół. Dobra współpraca z organami prowadzącymi wymaga, by dyrektorzy rozumieli uwarunkowania prawne , uprawnienie samorządów oraz swoją pozycję zarządzającego placówką oświatową. Wszystkie elementy statusu dyrektora szkoły przedstawione zostały zgodnie ze stanem prawnym na 10 grudnia 2011r.„

    Pobierz publikację
    w formacie pdf

    Andrzej Barański, Wybór dyrektora szkoły. Analiza uregulowań prawnych 1991-2011.
    „Celem niniejszego raportu jest przedstawienie ewolucji uregulowań prawnych dotyczących wyboru dyrektora szkoły, ze szczególnym uwzględnieniem roli jednostek samorządu terytorialnego jako organów prowadzących szkoły, od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty do dnia dzisiejszego. Uregulowania te są zawarte w następujących przepisach prawa:
    • art. 36, a od roku 2000 art. 36 i 36a ustawy o systemie oświaty, regulujących w szczególności skład komisji konkursowej dokonującej wyboru kandydata,
    • wydawanych od roku 1996, na mocy dyspozycji art. 36 ust. 3 ustawy o systemie oświaty, rozporządzeniach w sprawie wymagań na stanowisku dyrektora szkoły,
    • wydawanych od roku 2003, na mocy dyspozycji art. 36a ust. 7a ustawy o systemie oświaty, rozporządzeniach w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły”.

    Pobierz publikację
    w formacie pdf

    Jan Herczyński, Aneta Sobotka,  Dyskusje o statusie dyrektora szkoły
     
    „Relacje między dyrektorem szkoły a jednostką samorządu terytorialnego prowadzącą daną szkołę są bez wątpienia jednym z najważniejszych i najmniej rozpoznanych problemów decentralizacji oświaty w Polsce. Najważniejszych, gdyż tu znajduje się jedyne rzeczywiste źródło wpływu samorządu na poziom nauczania. Polskie ustawodawstwo oświatowe od początku transformacji skutecznie chroniło autonomię szkoły a zwłaszcza autonomię jej dyrektora w obszarze nauczania i wychowywania”.

    Pobierz publikację
    w formacie pdf

    Dr Danuta Elsner, Nowo powołany dyrektor szkoły. Zadania i wyzwania.
     
    „Choć główny nurt rozważań skupiono wokół nowo powołanego dyrektora szkoły, to celem dodania podtytułu jest zwrócenie uwagi na fakt, że zadania i wyzwania związane z realizacją ról kierowniczych nie są tylko udziałem piastującego to stanowisko, ale odnoszą się do wszystkich, którym „leży na sercu” sukces i dyrektora i szkoły. Założenie to jest myślą przewodnią wywodu, a zwłaszcza wniosków podanych in fine.
    Podstawą teoretyczną opracowania jest skrótowa relacja z badań przeprowadzonych w Polsce w latach 2006-2008 i w wybranych krajach europejskich kilka lat wcześniej z jednej strony, a z drugiej – syntetyczna informacja sporządzona na podstawie literatury, głownie obcej”.

    Pobierz publikację
    w formacie pdf

    Szymon Więsław, Sytuacja i status zawodowy dyrektorów szkół i placówek oświatowych.
     
    Celem niniejszego badania było:
    • Zbadanie zależności statusu dyrektorów szkół i placówek od wybranych czynników decydujących o ich sytuacji prawnej jako pracodawcy i pracownika.
    • Ukazanie stopnia zróżnicowania wynagrodzeń dyrektorów szkół i placówek oraz czynników wpływających na ich wysokość.

     

    Oprac.: Zespół Projektu
    7 kwietnia 2014

    Biblioteczka dyrektora szkoły/placówki − Przywództwo

    Antoni J.Jeżowski, Joanna Madalińska-Michalak, Dyrektor szkoły-koncepcje i wyzwania. Miedzy teorią a praktyką.

    „Mnogość publikacji poświęconych problematyce kierowania szkołą i roli dyrektora szkoły pokazuje wielowymiarowość i złożoność pracy dyrektora szkoły we współczesnych czasach. Mocne uzasadnienie w nauce europejskiej i światowej ma rola dyrektora szkoły nie tylko jako kierownika, administratora, czy menedżera, ale w dużej mierze jako przywódcy.(…)

    W niniejszej książce staraliśmy się dowieść, że różne spojrzenia na naturę pracy dyrektora szkoły nie wykluczają się nawzajem, że mogą współistnieć nie tylko dla pełnej jego samorealizacji w wielu rolach, ale że w codziennej praktyce nierzadko wypełniają już postulaty tak przywództwa, jak i bieżącego administrowania, czy zarządzania szkołą. Uporządkowanie pojęć i terminów, ale także sformułowanie postulatów pod adresem kształcenia i doskonalenia zawodowego dyrektorów szkół, określenie pożądanych u dyrektora cech, kompetencji, przy jednoczesnym zwróceniu uwagi na niespójność rozwiązań prawnych czy niejednoznacznym treściowo adoptowaniu dla polskich potrzeb terminów z języka angielskiego, to niewątpliwie nowość w polskim spojrzeniu na omawiane zagadnienia. To walor tej książki i – jak zakładamy – spory argument za tym, by wziąć ją do ręki, zapoznać się z jej treścią i po prostu polubić ją.”

    Stefan M. Kwiatkowski, Joanna Michalak, Przywództwo edukacyjne w teorii i praktyce.

    „Cele, jakie przyświecały autorom tworzącym tę książkę sprowadzają się do:
    • zainicjowania dyskusji nad teoretycznym i praktycznym znaczeniem przywództwa edukacyjnego w środowisku szkolnym i pozaszkolnym,
    • poszukiwania metod wspierania rozwoju liderów edukacji w stawianiu czoła wyzwaniom przed jakimi stoją współczesne szkoły i środowiska lokalne.
    Tak zarysowane cele dają szansę na stworzenie podstawy do rozważań dla wszystkich zainteresowanych przywództwem edukacyjnym, zwłaszcza dla dyrektorów szkół, nauczycieli, rodziców, pracowników administracji oświatowej oraz przedstawicieli władz samorządowych i organizacji pozarządowych działających w obszarze oświaty, a także studentów rożnych kierunków i specjalności pedagogicznych.”
     
     

    Grzegorz Mazurkiewicz, Edukacja i przywództwo. Modele mentalne jako bariery rozwoju.

    „Badanie miało na celu zdefiniowanie i opisanie sposobów myślenia dyrektorów na temat procesów kształcenia i kierowania szkołą oraz określenia konsekwencji posiadanych przekonań. Istotą przeprowadzanego projekty było ukazanie różnorodności podejść dyrektorów szkół do edukacji i koncepcji przywództwa, a w konsekwencji do podejmowanych zadań.”
     
     
     
     
     

    red. Grzegorz Mazurkiewicz, Przywództwa i zmiana w edukacji.

     
    „Ewaluacja w edukacji dotyka różnorodnych aspektów funkcjonowania ludzi i instytucji, a jednocześnie jakość ewaluacji zależy od wielu bardzo odmiennych czynników. Przede wszystkim od wspominanej już kultury i zwyczajów akceptowanych przez profesjonalistów, od sfery politycznej i administracyjnej, od podejścia ekspertów i opracowanych narzędzi, od nastawienia rodziców i nauczycieli, a także od postaw i kompetencji przywódców edukacyjnych. … Tom niniejszy poświęcony jest głównie przywództwu i jego funkcji we wprowadzaniu zmiany…”
     
     
     
     

    red. Stefan M. Kwiatkowski, Joanna Michalak, Inetta Nowosad, Przywództwo edukacyjne w szkole i jej otoczeniu.

    „Jednym z mechanizmów przeciwdziałania negatywnym zjawiskom i poprawy aktualnej sytuacji powinna się stać inwestycja w potencjał przywódczy, zwłaszcza w dziedzinie edukacji. Ponieważ proces uczenia się jest tym, dzięki czemu ludzkość jest w stanie przekraczać własne ograniczenia i proponować rozwiązania wykraczające poza standardowe schematy, to właśnie w rozwoju edukacji i inwestycji w proces uczenia się dostrzega się największą szansę na końcowy sukces”.
     
     
     

    Joanna M. Michalak, Przywództwo w zarządzaniu szkołą.

     
    „U podstaw prowadzonych tutaj rozważań tkwi założenie o nierozerwalnym związku między przywództwem a zarządzaniem. We współczesnej literaturze przedmiotu akcentuje się, że przywództwo i zarządzanie tworzą wzory wzajemnie uzupełniających się zachowań, działań, wiedzy i umiejętności. Należy postrzegać je na kontinuum oddającym realizację funkcji kierowniczej, gdzie obie kategorie, choć ze sobą związane, są jednak odmienne. Skuteczność dyrektora jako osoby kierującej szkołą, zarządzającej nią i odpowiedzialnej za jej działalność dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą zależy w znacznej mierze od skuteczności jego przywództwa.”
     

    Ewa Maksymowska, O czym warto pamiętać wprowadzając zaczynając zmianę w zarządzanej placówce.

     
    „Wprowadzanie innowacji w organizacjach, a więc i w placówkach oświatowych, u niektórych budzi entuzjazm, u innych – sprzeciw. Pewna grupa spostrzega zmianę jako pożądaną, celową i korzystną, inna jako zbędną, trudną, a nawet szkodliwą. Zawsze są zwolennicy reorganizacji i jej krytycy. Warto krytykom zadawać pytanie; co by się stało w dłuższej perspektywie, gdyby nie dokonywać zmian? Czy taki stan jest pożądany? Zmiana, choć zawsze związana z ryzykiem, pozwala osiągać to, czego pragniemy i do czego dążymy, zapewnia postęp”.
     

    Agnieszka Grzymkowska, Coaching w pracy z zespołami nauczycielskim.

     
    „Niniejszy artykuł ma na celu wyjaśnienie istoty coachingu na podstawie dwóch wybranych modeli, w oparciu o które może zostać poprowadzona sesja coachingowa.
    Pierwszy to Model Kolba oparty na uczeniu się poprzez doświadczenie, drugi zaś to Model GROW stanowiący gotowy scenariusz rozmowy coachingowej. Opis metod nie wyczerpuje całej złożoności coachingu, a jedynie stanowi zarys zagadnienia i wstęp do szerszego poznania. W artykule zamieszczono także propozycje praktycznego wykorzystania zaprezentowanych metod coachingowych do pracy z zespołami nauczycielskimi w szkole.”
     
    Oprac.: Zespół Projektu
     

     

     
    Idź do góry