Jak rozmawiać z dziećmi o wojnie

© zagandesign / Bank zdjęć Photogenica @ Fotolia.com
© zagandesign / Bank zdjęć Photogenica @ Fotolia.com

24 lutego 2022 r. agresja Rosji wobec Ukrainy eskalowała do wymiaru otwartych działań zbrojnych. W polskim społeczeństwie wciąż obecne są wspomnienia oraz konsekwencje wojny.

Niepokojące informacje z mediów, udostępniane zdjęcia uruchamiają w umysłach pełne przemocy obrazy i idące za nimi skojarzenia. Także te, które mózg zapamiętał w kontekście oglądanych filmów czy wysłuchanych rodzinnych historii. W tej nieprzewidywalnej i pełnej niepokoju codzienności, są z nami dzieci i młodzież.

Emocje idące za naszymi myślami są przez młodych ludzi wyczuwane, nawet jeśli ich nie wypowiadamy. Są to naturalne mechanizmy, mające wzmacniać u nich szanse na przetrwanie i umożliwiać dobrą orientację w środowisku.

Co możemy zrobić jako nauczyciele, wychowawcy?

Zachęcamy także do wysłuchania wypowiedzi w ramach „#momentedukacyjny” nauczyciela historii i WOS oraz wykładowcy Szkoły Edukacji Aleksandra Pawlickiego, opublikowanego 24 lutego 2022 r. na kanale Facebook pt. „Jak rozmawiać z uczniami o wojnie w Ukrainie?”

Dla dzieci i młodzieży potrzebujących wsparcia psychologa, Rzecznik Praw Dziecka uruchomił linię w Dziecięcym Telefonie Zaufania 800 12 12 12, obsługiwaną w języku ukraińskim oraz rosyjskim. Terminy dyżurów zamieszczone zostały na stronie RPD.

W wielu szkołach na najbliższe dni zaplanowano zajęcia z psychologami, pedagogami. Przez prawie dwa lata uczniowie oraz nauczyciele mierzyli się z ograniczeniami i obciążeniami wynikającymi z pandemii Covid-19. Obecnie dzieci i młodzież doświadczają kolejnej bardzo trudnej sytuacji, której wpływ i skalę dopiero zaczynamy odczuwać. Ważne, abyśmy potrafili dać uczniom uwagę i wsparcie, a dzięki codziennej rutynie – poczucie bezpieczeństwa.

Załączamy materiały Ośrodka Rozwoju Edukacji, które opisują wspomniane zagadnienia:

Co możemy zrobić jako rodzice?

  • dzielić się, jakie sami odczuwamy emocje, z czego one wynikają;
  • dbać o możliwy do osiągnięcia stan równowagi, mieć uważność na własną emocjonalność;
  • rozmawiać o tym, jakie informacje docierają do naszych dzieci i w jaki sposób młodzi na nie reagują (czy potrzebują tylko obecności, naszego wysłuchania, więcej informacji);
  • dostosowywać sposób rozmowy z dzieckiem do jego wieku i gotowości na trudne informacje;
  • pokazywać obszary, na które my i dziecko mamy wpływ;
  • wspólnie szukać sposobów na radzenie sobie z trudnymi emocjami, myślami, dbaniem o ciało;
  • być dostępnym dla dziecka i otwartym na słuchanie, kontakt;
  • szukać sposobów na zaangażowanie się w pomoc (np. finansowe organizowane przez m.in. Polską Misję Medyczną, Polską Akcję Humanitarną czy Polski Czerwony Krzyż).

Zachęcamy do wysłuchania nagrania z cyklu „Codziennik Rodzica” udostępnionego na kanale YouTube w dn. 24 lutego 2022 r. przez promującą Rodzicielstwo Bliskości psycholog Karlę Orban, która zaprosiła dr Jagodę Sikorę i psycholog Paulinę Kopeć-Turecką na spotkanie „Rozmowy z dziećmi na tematy najtrudniejsze”. Tematem spotkania są sposoby radzenia sobie ze strachem wywołanym wojną w Ukrainie oraz sposoby rozmawiania i towarzyszenia dzieciom w przeżywaniu tego wydarzenia.

Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało rekomendacje w zakresie wsparcia psychologiczno-pedagogicznego dla nauczycieli i pedagogów szkolnych ze wskazaniami dotyczącymi sposobów udzielania wsparcia i prowadzenia rozmów o prowadzonych w Ukrainie działaniach wojennych.

Ostatnia aktualizacja: 1 czerwca 2022

Ośrodek Rozwoju Edukacji realizuje projekty dofinansowane z funduszy europejskich w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój oraz Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa