Nauczyciel w szkole uczącej się – relacja z konferencji

Koniec wakacji dla placówek oświatowych to czas wytężonej pracy. Konieczność przygotowania się do nowego roku wiąże się z licznymi zadaniami. Dla dyrektorów ośrodków doskonalenia nauczycieli, poradni psychologiczno–pedagogicznych oraz bibliotek pedagogicznych ten rok jest szczególny – od stycznia 2016 roku wchodzą w życie nowe przepisy, które obligują te instytucje do innego niż dotychczas sposobu pracy. O tym jak przygotować się do realizacji wspomagania szkół, zgodnie z modelem opracowanym przez Ministerstwo Edukacji Narodowej i Ośrodek Rozwoju Edukacji, debatowali uczestnicy konferencji, która w dniach 24-26 sierpnia odbyła w Warszawie. W spotkaniu udział wzięli również przedstawiciele samorządów terytorialnych.

Zmiana szkół i nauczycieli nie jest możliwa bez zaangażowania wielu partnerów. Aby wspomaganie przyniosło uczniom wymierne rezultaty, konieczna jest współpraca dyrekcji, nauczycieli, rodziców, a także zewnętrznych podmiotów. Ważną rolę odgrywają instytucje, które funkcjonują na rzecz szkoły i od lat wspierają ją w realizacji postawionych zadań. Uczestnicy konferencji mogli poznać wyniki badań ewaluacyjnych prowadzonych w szkołach objętych pilotażem nowego systemu wspomagania, dowiedzieć się jakie rozwiązania były stosowane w powiatach uczestniczących w pilotażu, ale także jakie rozwiązania stosują te placówki, które od kilku lat, w ramach swoich zadań statutowych, przygotowują się do nowej roli. Anna Dakowicz-Nawrocka i Jolanta Wach z Departamentu Jakości Edukacji Ministerstwa Edukacji Narodowej, przedstawiły wprowadzane obecnie zmiany prawne w zakresie doskonalenia nauczycieli, które wynikają właśnie z doświadczeń pilotażu. Dr hab. Marek Piotrowski i Dorota Żyro – dyrektorzy Ośrodka Rozwoju Edukacji oraz Grażyna Osicka, dyrektor Krajowego Ośrodka Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej, prezentowali działania planowane na nową perspektywę finansową 2014 – 2020 w ramach programu POWER adresowane do instytucji systemu wspomagania szkół. Nowe projekty zostały przygotowane jako odpowiedź na pojawiające się wnioski i rekomendacje z działań prowadzonych dotychczas w obszarze oświaty. 

Kierować szkołą jako organizacją uczącą się i wprowadzać zmiany rozwojowe mogą z powodzeniem dyrektorzy o szczególnych umiejętnościach zarządzania zespołem, wspierający indywidualny potencjał nauczycieli, świadomi wpływu własnego przywództwa. W systemie wspomagania dyrektorzy szkół i przedszkoli pełnią bardzo ważną rolę. Od nich zależy przebieg działań rozwojowych w szkole, mają oni także decydujący wpływ na zakres i kształt współpracy z zewnętrznymi instytucjami, wspierającymi szkołę. Refleksjami na temat przywództwa dzielił się z uczestnikami prof. Andrzej Blikle, a rolę i zadania dyrektora szkoły prezentował Andrzej Jasiński – koordynator projektu systemowego Przywództwo edukacyjne, realizowanego przez ORE i Uniwersytet Jagielloński. 

Organizacja wspomagania zależy od zaangażowania jednostek samorządów terytorialnych. Samorządy starają się nie narzucać rozwiązań związanych z realizacją nowych zadań, pozostawiając dużą samodzielność w podejmowaniu decyzji kierownictwu placówek doskonalenia, poradni i bibliotek. Udział organów prowadzących jest jednak niezwykle ważny z punktu widzenia kompleksowego wspomagania – jego efektywność można bowiem zapewnić jedynie dzięki bliskiej współpracy tych trzech instytucji i strategicznemu planowaniu działań skierowanych do szkół i przedszkoli. O zadaniach samorządu terytorialnego mówił Mariola Raczyńska, Naczelnik Wydziału Edukacji w Starostwie Powiatowym w Ełku.

Ośrodek Rozwoju Edukacji i Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej pełnią ważną rolę w przygotowywaniu i wdrażaniu nowego systemu wspomagania szkół. Ich celem jest doskonalenie systemu oświaty i podnoszenie jakości edukacji. Jednym z  podstawowych obowiązków jest wspieranie placówek doskonalenia, poradni oraz bibliotek pedagogicznych w realizacji nowych zadań. Szczególne istotne są działania podejmowane w obszarach związanych z kierunkami polityki oświatowej. O działaniach ORE i KOWEZiU na nowy rok szkolny mówili dyrektorzy tych instytucji – Marelna Fałkowska oraz Witold Woźniak. Uczestnicy konferencji w sesji World Cafe mieli możliwość opowiedzieć o swoich planach i wspólnie z pracownikami centralnych instytucji zastanowić się nad obszarami współpracy. 

Kompleksowe wspomaganie szkół wciąż budzi wiele wątpliwości – szczególnie istotnych z punktu widzenia osób zarządzających – dotyczących kwestii organizacyjnych i finansowych. Z rozmów z uczestnikami przebija jednak głębokie przekonanie, co do efektywności nowej formy pracy i niepodważalnej potrzebie takiego działania.

Prezentacje z konferencji dostępne w zakładce Materiały do pobrania

Ostatnia aktualizacja: